Studentenraad TU Delft
Header

Dossier: Leenstelsel

Dossier gestart op: 28 oktober 2011, laatste update: 20 januari 2015

– Ellard volmer is dossierhouder, voor meer informatie kun je altijd mailen naar ellard@oras.nl.

 

Huidige status

Op 11 november 2014 heeft de Tweede Kamer ingestemd met het wetsvoorstel ‘studievoorschot’, ook wel het leenstelsel genoemd. Over dit wetsvoorstel is op 28 mei 2014 door minister Bussemaker met de fractievoorzitters van de VVD, PvdA, D66 en GroenLinks een akkoord bereikt. In januari 2015 beslist de Eerste Kamer over of de wet officieel wordt aangenomen.

Wat het leenstelsel precies voor jou gaat betekenen, kun je hier vinden: oras.nl/leenstelsel.

Plan ‘studievoorschot’

Maar wat staat er nu precies in het voorstel ‘studievoorschot’

 De basisbeurs wordt een lening per september 2015.

 De OV-studentenkaart blijft, en ook MBO’ers onder de 18 krijgen nu een OV-kaart. Je hebt hier nominaal + 1 jaar recht op.

● Er wordt geen verschil meer gemaakt tussen uit- en thuiswonende studenten. Het maximum van de aanvullende beurs wordt 365 euro per maand. Hierbinnen wordt er wat geschoven in wie welk bedrag krijgt. Het bedrag zal nu zal eerder lager worden. Je ouders moeten dus minder verdienen om aanspraak te blijven maken op de hoogst mogelijke aanvullende beurs.

 Je krijgt 35 jaar om je schuld af te lossen. De aanlooptijd van 2 jaar blijft (2 jaar naar je studie hoef je pas te beginnen met betalen) en de jokerjaren (max. 5 jaar waarin je niet hoeft terug te betalen, die je zelf kunt inzetten) blijven ook bestaan. Wel blijft de rente gewoon doortellen tijdens deze periode. Dit betekent dat iemand die lang nodig heeft om zijn of haar studieschuld af te betalen (dus iemand met een laag inkomen) in totaal een veel hoger bedrag terugbetaalt.

 De berekening van het bedrag dat je moet terugbetalen wordt aangepast. Ze pakken je maandloon, hier trekken ze het minimumloon vanaf en vervolgens pakken ze van het bedrag wat overblijft max 4%. De uitkomst hiervan is het bedrag dat je maximaal maandelijks terug gaat betalen. Deze rekensom gaat pas in vanaf het wettelijk minimumloon, zitten je inkomsten onder het minimumloon, dan hoef je niet af te betalen.

 De rente wordt gebonden aan een andere staatslening dan nu het geval is. Waar de huidige rente nog 0,8% is, is die van de andere staatsbond nu 1%. Of te wel, de rente zal voortaan altijd iets hoger uitvallen.

 Het geld dat vrijkomt door dit plan gaat terug naar het hoger onderwijs. Hier zijn verder nog geen concrete plannen voor, waarschijnlijk komt het in een nieuwe vorm van prestatieafspraken die ze ‘kwaliteit afspraken’ willen noemen. Ze verwachten op termijn 1 miljard te kunnen investeren.

 Omdat de eerste jaren nog geen geld vrijkomt  leggen de VSNU en VH beide 100 miljoen per jaar in voor de eerste 3 jaar dat dit stelsel bestaat.

 Bachelorstudenten die beginnen in de jaren 2015-2016 t/m 2018-2019, kunnen nog niet volop profiteren van de investeringen van de opbrengsten  van het leenstelsel. Zij krijgen een tegemoetkoming in de vorm van vouchers ter waarde van €2000 die ze kunnen inzetten voor (geaccrediteerde) bijscholing 5 tot 10 jaar na hun afstuderen in het kader van een ‘life-long-learning’.

 Er komt instemmingsrecht voor de medezeggenschap op de hoofdlijnen van de begroting van de onderwijsinstelling.

Wil je het volledige, officiële voorstel bekijken? Dat kan hier!

Achtergrond leenstelsel

Het kabinet Rutte II heeft het afgelopen jaar stappen gezet om het leenstelsel in te voeren voor het gehele hoger onderwijs. Een dergelijk besluit is natuurlijk omstreden en financieel nadelig voor de student. Waarom wil de regering dan zo nodig een leenstelsel?

Het aantal studenten is de afgelopen jaren enorm toegenomen, waardoor de druk op universiteiten om kwaliteit te leveren is toegenomen. Door de toegenomen studentenpopulatie, is echter niet alleen de financiële druk op de begroting van de universiteiten toegenomen, maar ook op die van de overheid. In tijden van crisis wil of kan de overheid simpelweg niet meer geld vrijmaken voor het hoger onderwijs. Dit heeft er de afgelopen jaren toe geleid dat er verscheidene maatregelen en wetsvoorstellen zijn aangekondigd om aan de financiële problemen gehoor te geven.

Doelen van deze maatregelen (volgens de politieke machthebbers) zijn als volgt:

● Toekomstbestendigheid van de studiefinanciering bereiken
● Streven naar een kleinere overheid met minder regels en een betere dienstverlening
● Waarborgen van financiële toegankelijkheid van het onderwijs
● Vrijspelen van middelen voor kwaliteit van onderwijs

Op 5 december 2013 vond er een hoorzitting plaats over het leenstelsel in de masterfase. In voorbereiding op de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer, waren enkele gasten uitgenodigd om de vragen van Tweede Kamerpolitici te beantwoorden. Lees hier de ervaringen van ORAS over deze hoorzitting.

Op 11 december 2013 is besloten dat het leenstelsel voor de masterfase is uitgesteld tot september 2015. Minister Bussemaker heeft toen tijdens het Tweede Kamerdebat aangegeven met een nieuw, integraal wetsvoorstel te komen waarin het leenstelsel voor het gehele Hoger Onderwijs is opgenomen (zowel bacherlor- als masterfase). Ook de voorstellen voor een alternatieve OV-kaart en collegegelddifferentiatie worden overigens hierin opgenomen.

Op 28 mei 2014 presenteerde minister Bussemaker het akkoord dat ze heeft gesloten met D66 en GroenLinks, de enige partijen naast VVD en PvdA die het plan in hun verkiezingsprogramma hebben staan. In de Tweede Kamer bestaat er wel een meerderheid voor de coalitie, maar in de Eerste Kamer zijn D66 en GroenLinks nodig om aan een meerderheid te komen. Het sociaal leenstelsel was in de Tweede Kamer lange tijd onderwerp van discussie, omdat D66 en Groenlinks van mening zijn dat de inkomsten van het leenstelsel moeten worden gëinvesteerd in het hoger onderwijs. Verder zijn aanvullende bepalingen en randzaken ten dele nog voor verbetering vatbaar. Het ISO (waar ORAS als lidorganisatie bij is aangesloten) heeft hierin nog een belangrijke functie de komende tijd.

ORAS standpunt

ORAS is en blijft tegen een leenstelsel. Het wordt door ons gezien als een slechte politieke keuze. Maar nu het leenstelsel er toch lijkt te komen, vinden we het belangrijk dat studenten profiteren van de opbrengsten en dat de toegankelijkheid van het onderwijs gewaarborgd moet blijven. Via het ISO praten we mee over een juiste invulling van deze investeringen.

Daartoe stelt ORAS het volgende:

● Al het geldt dat deze maatregel oplevert, moet ook echt in het Hoger Onderwijs worden gestoken.
● Potentiële studenten moeten precies weten wat het voor hen betekent om te lenen en welke voorwaarden en gevolgen daar bij horen. Dit kan bijvoorbeeld d.m.v. voorlichting op middelbare scholen.
● De toegankelijkheid van het Hoger Onderwijs moet gewaarborgd blijven.
● Het leenstelsel moet daadwerkelijk sociaal zijn. De voorwaarden voor aflossing moeten volledig inkomensafhankelijk zijn, zodat naar draagkracht af wordt gelost.
● In de huidige plannen worden technische studenten onevenredig benadeeld. Daarom vindt ORAS dat technische studenten een compensatie zouden moeten krijgen voor de langere (nominale) studieduur, bijvoorbeeld door één jaar prestatiebeurs in de master te behouden.

Ons standpunt kun je hier teruglezen.

FAQ

De meeste vragen kunnen beantwoord worden aan de hand van ons schema hier. Hieronder staan veel gestelde vragen voor specifieke situaties.

In het nieuwe wetsvoorstel wordt per 1 september 2015 de basisbeurs voor het gehele Hoger Onderwijs  vervangen door een sociaal leenstelsel. Studenten die vanaf die datum aan een opleiding beginnen, krijgen dan geen basisbeurs meer toegekend voor die specifieke opleiding. Je kunt het bedrag aan basisbeurs wel lenen. Deze lening moet je na je studie terugbetalen, met rente. Als je na je studie problemen hebt met het aflossen van je studieschuld, dan kan DUO daar op verschillende manieren rekening mee houden.

De aanvullende beurs valt niet onder de maatregel. Studenten die voor 1 september 2015 aan hun opleiding zijn begonnen en daarvoor studiefinanciering hebben gehad, vallen evenmin onder de maatregel.

De stufi die je voor september 2015 al hebt ontvangen, blijf je houden. De stufi is opgedeeld in 3 jaar BSc en 2 jaar MSc. Het deel van de basisbeurs van de masteropleiding dat je al hebt verbruikt, wordt alsnog in een gift omgezet als het masterdiploma binnen de diplomatermijn van 10 jaar wordt gehaald.

De stufi ontvang je per maand. De stufi voor je BSc is dus 3 jaar * 12 maanden, dus 36 maanden in totaal. De stufi voor je MSc is in totaal 2 jaar * 12 maanden, dus 24 maanden. Wanneer je halfjaarlijks of misschien zelfs maandelijks instroomt, trek je dus het aantal ontvangen maanden af van het aantal te ontvangen maanden.

Voorbeeld: je hebt in 3,5 jaar je BSc gehaald en je wil in april/mei/juni 2015 beginnen aan je MSc. Dan heb je dus alle stufi ontvangen voor je BSc, plus een half jaar al van je MSc-stufi (want dit liep eerst in elkaar door). Je hebt recht op 24 maanden MSc-stufi. Het te ontvangen aantal maanden is dus 24 – 6 = 18 maanden.

Een schakelprogramma is te zien als een nieuwe opleiding. De inschrijvingen hiervoor lopen halfjaarlijks. Dit betekent dat als je in september 2015 begint aan een schakelprogramma, je in principe aan een nieuwe opleiding begint. Dat betekent dus dat je geen stufi meer ontvangt.

Zolang je nog niet de 3 jaar BSc-stufi (of 5 jaar stufi in totaal als je in je MSc zit) hebt opgenomen, heb je nog recht op de overgebleven maanden. Dus stop je in je eerste jaar voor februari, dan krijg je nog deels je collegegeld terug én kun je nog de overgebleven maanden van de 36 maanden ontvangen. Stop je na februari, dus ga je switchen, dan ontvang je ook nog de overgebleven maanden.

Op de TU Delft zijn er voor je MSc maandelijkse inschrijvingen. Als je ervoor zorgt dat je voor 31 juli 2015 ingeschreven bent voor je MSc-opleiding, je vervolgens weer uitschrijft en je weer herinschrijft in het jaar dat je je studie wil gaan afmaken, heb je nog recht op de overgebleven maanden van de in totaal 5 jaar stufi.

Meer info?

Heb je vragen over jouw specifieke situatie, mail dan naar Lotfy@oras.nl!

Wil je weten wat het leenstelsel precies voor jou betekent, kijk dan op: oras.nl/leenstelsel.

Het ISO heeft een speciale pagina op hun website gelanceerd om studenten te informeren over het leenstelsel. Check hiervoor: www.iso.nl/leenstelsel

7 Responses