Studentenraad TU Delft
Header

Dossier: Leiden – Delft – Erasmus

klik hier voor de factsheet

Dossier is gestart 28 oktober 2011, update 06 juli 2016.

– Loulou Zaat is de schrijver van dit dossier, voor meer informatie kunt u contact met haar opnemen via Loulou@oras.nl.

De Universiteit Leiden, de Erasmus Universiteit en de Technische Universiteit Delft, werken al een aantal jaren samen op onderzoek, valorisatie én onderwijs.

In 2012 is deze samenwerking uitgebreid en ‘geformaliseerd’ in de een strategische alliantie Leiden-Delft-Erasmus. In deze samenwerking worden de sterke punten van de drie universiteiten gecombineerd, om zo een bijdrage te leveren aan de wetenschappelijke, maatschappelijke en economische uitdagingen van deze tijd.

Toen het idee van een ‘formalisatie’ van de samenwerking tussen Leiden, Delft en Erasmus ter sprake kwam, werd er door verschillende partijen over een fusie gesproken, zo ook door de NRC (en dan verspreid zo’n nieuwtje zich snel). Hier zijn negatieve reacties op geweest, van een fusie was uiteindelijk helemaal geen sprake. Wel was er sprake van een alliantie, waarbij er verscheidene Centres zijn opgericht onder de LDE projectnaam. Op onderwijsgebied zien we natuurlijk allemaal de uitwerking hiervan in de gedeelde Bachelor opleidingen Klinische Technologie, Nanobiologie, Life Science & Technology en Molecular Science & Technology. Daarnaast zijn er ook masters(tracks) én minors die in samenwerking met twee of drie van de universiteiten worden aangeboden (zie voor compleet overzicht www.leiden-delft-erasmus.nl).

Motivatie voor een LDE Samenwerking

De LDE samenwerking is een steeds intensiever wordende samenwerking, deze samenwerking is ingegeven door een aantal veranderingen in de maatschappij.

Ten eerste moet de TU, maar ook de universiteiten van Leiden en Rotterdam, rekening houden met nieuwe concurrentie uit China, maar op langere termijn ook India, Brazilië en dergelijke groeiende economieën. Deze nieuwe concurrentie komt bovenop de al bestaande concurrentie tussen universiteiten in Europa en Amerika. Om deze concurrentie het hoofd te bieden moet de TU haar hoge kwaliteit zien te behouden, ondanks de beperkte investeringen van de overheid in het hoger onderwijs. Met een intensieve samenwerking kunnen de drie universiteiten internationaal een stevigere positie innemen, onder andere om wetenschappelijk talent (docenten, onderzoekers, maar ook studenten) aan te trekken. Bovendien werd de vraag vanuit Den Haag gesteld aan universiteiten om meer profilering en zwaartepuntvorming.

Daarnaast hebben we te maken met een groeiende complexiteit van maatschappelijke vraagstukken, waarin multidisciplinair denken een heel belangrijke factor is. De gezondheidszorg kan niet zonder techniek, techniek kan niet zonder ethiek en politiek etc.

Om deze maatschappelijke vragen aan te pakken zijn onder de LDE samenwerking ook de LDE centres opgericht. De Leiden-Delft-Erasmus Centres zijn multidisciplinaire en interuniversitaire thematische centres die in 2013 van start gingen. In deze centres staan onderzoek en onderwijs centraal.

Zie voor een overzicht van de centres de website van LDE.

Naast deze centres bestaat ook het Medical Delta, een consortium voor gezondheid en medische technologie van de drie universiteiten, het Erasmus Medisch Centrum en het Leids Universitair Medisch Centrum (+ meer dan 150 bedrijven, science parks en overheidsorganen). Deze Medical Delta bestaat al een stuk langer dan de strategische alliantie LDE, maar valt hier tegenwoordig ook onder.

Aandachtspunten tijdens de alliantie vorming

ORAS is betrokken geweest bij de uitwerking van de alliantie, om zo de ‘gevaren’ voor studenten eruit te halen. In een vroegtijdig stadium zijn er aandachtspunten opgesteld vanuit het studentenperspectief, zodat deze konden meegenomen in de planvorming. Twee belangrijke aandachtspunten waren:

  1. Scheer Leiden, Delft en Rotterdam niet over één kam! Studievoortgangsmaatregelen moeten nauwkeurig afgestemd worden op het type student

ORAS vond het nuttig om te kijken naar wat er op de andere universiteiten gebeurt aan de verhoging van het studierendement, wellicht zitten er goede ideeën bij. Wij wilden echter benadrukken dat wat op de ene universiteit wordt toegepast, niet per se ook werkt op de andere. Technische studies zijn over het algemeen zwaarder dan een gemiddelde studie en lesmethodes verschillen soms veel met Leidse en Rotterdamse opleidingen. Denk bijvoorbeeld aan de grote mate van projectonderwijs en het belang van veel contacturen hier in Delft.

  1. Kiezen, niet delen! Nieuwe gezamenlijke studies moeten zoveel mogelijk plaatsvinden in één stad

Als gevolg van een grotere samenwerking, zullen er wellicht meer nieuwe studies ontstaan zoals LST en MST. De nieuwe bacheloropleiding Nanobiology van Delft en Rotterdam is een voorbode van dergelijke ontwikkelingen. Studenten die dergelijke studies kiezen, kiezen momenteel ook voor het reizen tussen twee steden, maar geven ook aan dat het eigenlijk een negatief punt is. ORAS denkt ook dat het beter is als een student zich toelegt op het studentenleven van één specifieke stad, zodat hij/zij niet op twee (of zelfs drie) plekken maar half mee kan doen.

ORAS pleit er daarom voor om bij de plannen voor een nieuwe studie er alles aan te doen om de studie in één bepaalde stad te zetelen.

Kritiek vanuit de media

Sinds het NRC heeft aangekondigd dat “Universiteit Leiden, TU Delft en Erasmus gaan fuseren” is de publieke opinie goed op gang gekomen. Ook in de Tweede Kamer is het dossier ter sprake gekomen. In dit hoofdstuk geven we ruimte aan een aantal stevige standpunten, interessant voor degene die wat meer inzicht wil krijgen in de volledige breedte van de discussie.

Eerste nieuwsbericht NRC over fusieplannen

NRC Handelsblad, 22/07/11

Geef topuniversiteiten een kans

NRC Handelsblad, 05/09/11

“Nederland is wereldkampioen subtop en heeft dringend een topuniversiteit nodig. Onze welvaart hangt namelijk af van de internationale concurrentiepositie van onze instituten. Zonder topuniversiteit kunnen we op termijn talent behouden noch aantrekken.” Het model van de University of California gaat wellicht op voor Nederland.

Een goede universiteit is klein, geen fusiemoloch

NRC Handelsblad, 13/09/11

Ed P.J. van den Heuvel (emeritus hoogleraar sterrenkunde UvA) over de obstakels voor een Nederlandse topuniversiteit en over de gevaren van een eventuele fusie. En waarom het model van de University of California juist niet opgaat voor Nederland.

1+1+1=6

Mare (universiteitsblad Leiden), 12/09/11

Verschillende professionals en experts over wat het belang van de fusie is, wat er dan werkelijk moet samengaan en wat het oplevert. De verschillende invalshoeken geven een interessante kijk op het dossier, maar hun gezamenlijke boodschap is duidelijk: niemand staat er nog om te springen.

Managers, nerds en boekenwurmen

TU Delta, 05/10/11

TU Delta peilt studenten uit Leiden, Delft en Rotterdam wat zij van elkaar vinden. Een aantal typische eigenschappen van de studenten uit de verschillende steden komen naar voren. Soms hele verschillende eigenschappen kunnen gevolgen hebben als deze studenten straks veel meer met elkaar (moeten) samenwerken.

Enquête TU Delta

TU Delta, 02/11/11

Studenten uiten zich massaal negatief over de plannen van het CvB. ORAS vindt deze uiting terecht gezien de beperkte informatievoorziening tot nu toe. We concluderen dat de gegeven antwoorden overwegend zijn gebaseerd op emoties en die moeten gerespecteerd worden.

De chemie is er

Cursor (universiteitsblad Eindhoven), 26/01/12

In Eindhoven en Utrecht worden samenwerkingsbanden tussen universiteiten ook geïntensiviseerd. Depreferred partnership die tussen de TU/e en de Universiteit Utrecht is gesloten, is gestoeld op een duidelijke meerwaarde. Dit leidt ORAS af uit het commentaar van medewekers en onderzoekers van beide universiteiten. Van hen en van de studenten moet de uiteindelijke  inspanning komen om de samenwerking te bewerkstelligen!

Kansen voor (Delftse) studenten

De LDE samenwerking bied uitgebreide kansen voor studenten, het bied naast gedeelde bachelor en master opleidingen immers een schat aan keuzevakken, minors en projecten. Mis je als Technische student wat meer de ethische kant? Dan is een minor als ‘responsible innovation’ een goede uitkomst.

Momenteel zijn er drie gezamenlijke minoren in LDE verband, bovendien zijn sinds 2015 de minoren van de universiteiten geheel voor elkaars studenten opengesteld met een gelijke verhouding. Dat betekent dat er in de minor 1/3de plek gereserveerd is per universiteit. Toch zijn het vooral de Delftse studenten die kiezen voor minors in Leiden en Rotterdam, in plaats van andersom. De ontwikkelingen van nieuwe minoren blijft gaande. ORAS blijft hier betrokken bij, zodat de input van studenten kan worden verwerkt. Momenteel lopen er plannen voor een minor  ‘Techniek in ontwikkelingslanden’ en ‘Ondernemerschap’. Deze onderwijsvormen zijn veelal afkomstig uit een van de Centres van LDE.

Heb je zelf een idee over de samenwerking? Mis je iets in het onderwijsaanbod of heb je zelfs een idee over een samenwerking buiten onderwijs om, zoals een activiteit of een gezamenlijk dreamteam? Laat het weten via lde@oras.nl

Verdergaande kansen in de samenwerking

Zelf denken we ook na over kansen van deze samenwerking. Hoe kunnen we dit plan nu gebruiken om onze universiteit nog beter, aantrekkelijker of efficiënter te maken dan zij nu al is? Een aantal voorstellen hebben wij, met medewerking van studenten uit verschillende hoeken van Delft, geformuleerd als aandachtspunten.

Zonder administratieve rompslomp studeren in Leiden of Rotterdam.

Veel Delftse studenten volgen vakken of minoren in Leiden of Rotterdam. Nu krijg je dan te maken met twee (of zelfs drie?) verschillende instellingen, allemaal met hun eigen administratie. Een grote kans ligt er om dat allemaal te stroomlijnen: één loket waar je al je zaken over aanvragen, inschrijven, collegegeldbetalingen en cijfers in een keer kunt regelen. Natuurlijk zien we ook het liefst één online systeem.

Ondernemerschapskansen

Ondernemerschap is populair in Delft. Dat blijkt al uit de snelheid waarmee ondernemerschapsminoren volstromen tijdens de inschrijvingen. Veel Delftenaren leren graag ondernemen, maar de mogelijkheden in Delft (YES!Delft, Delft Centre for Entrepreneurship) stromen erg snel vol en daarom kijken veel studenten naar de opties in Rotterdam.

Niet alleen het ondernemerschap, maar ook economische disciplines die voor techniekstudenten interessant, zijn namelijk sterk ontwikkeld in Rotterdam. Het zijn echte managers (lees ook het artikel van de TU Delta “Managers, nerds en boekenwurmen”) en de docenten in Rotterdam zijn erg goed op dit gebied (QS World ranking on Economics).

Vergroten minoraanbod

In Leiden en Rotterdam werken de minors net iets anders dan in Delft, zo zijn de meeste minors in Leiden wel minors van 30 ECT’s, maar zijn deze verspreid over het jaar. In Rotterdam zijn er juist minors van 15 ECT’s. Echter is de minor van 30 ECT’s in een half jaar (semester minor) zeer voordelig, omdat een student zich dan echt kan verbreden of verdiepen voor een bepaalde periode (dit kan zelfs in het buitenland!). ORAS vindt dit heel belangrijk en lobbyt dan ook bij Leiden en Rotterdam voor een gelijk systeem als in Delft.

Collegerama

Natuurlijk zou het ideaal zijn als ook bij de gedeelde opleidingen gebruik wordt gemaakt van Collegerama. Deze vraag horen wij vaak vanuit studenten. Er lopen momenteel gesprekken met Leiden over Collegerama.

Verhuizing EPA

Afgelopen jaar (2015-2016) is er een bijzonder dossier opgekomen in het LDE verband, namelijk de verhuizing van de masteropleiding EPA van de faculteit TBM naar Den Haag. Dit was voor de Centrale Studentenraad een schok, omdat dit allemaal pas laat bekend werd terwijl wij als centraal orgaan hier adviesrecht op hadden. In eerste instantie was ORAS negatief over het idee, welke voordelen zou een verhuizing met zich meebrengen? Waarom zou een opleiding vanuit Delft verhuizen, als een van onze sterke punten juist onze sterk verbonden campus is waarbij het begrip ‘interfacultair’ een grote rol speelt. ORAS hecht veel waarde aan de Delftse identiteit, deze zou (voor een deel) verdwijnen bij een dergelijke verhuizing.

Nog veel belangrijker is de zorg dat één verhuizing leid naar meerdere verhuizing, Universiteit Leiden heeft zo binnen enkele jaren de volledige faculteit bestuurskunde in Den Haag gehuisvest.

Echter zijn er ook voordelen aan de verhuizing van EPA, zo zijn de aanmeldingen tamelijk laag. Een verhuizing naar het hart van de politiek kan de master aantrekkelijker maken, daarnaast is samenwerking met ministeries, ngo’s en internationale organisaties van vrede en recht etc. gemakkelijker. Echter wilden wij de Delftse identiteit zo goed mogelijk waarborgen in deze verhuizing. Op het moment dat studenten in Den Haag gaan studeren, gaan ze daar namelijk waarschijnlijk ook wonen, en verliezen ze de band met Delft.

In samenwerking met de FSR van TBM en Curius, hebben we gekeken naar oplossingen voor deze identiteit. Ondertussen is er ook een felle discussie gaande geweest over het adviesrecht van de SR. Het is namelijk zo dat de Gezamenlijke Vergadering (het orgaan van zowel de Studentenraad én de Ondernemingsraad) instemmingsrecht heeft op het instellingsplan, waarin strategische keuzes voor de instelling worden opgenomen. Als GV vonden we dus dat er op een zaak als deze instemmingsrecht zou moeten worden verleend. Dit is uiteindelijk toegegeven en de GV heeft in januari 2016 ingestemd met de verhuizing van EPA onder een aantal voorwaarden. Hierin speelt de Delftse identiteit een grote rol (Curius krijgt financiële steun om hier invulling aan te geven, ook zal in de evaluatie dit onderwerp expliciet worden meegenomen).  Bovendien moet de verhuizing op een voor de studenten geschikt moment plaatsvinden, dus niet tijdens een drukke studieperiode! De verhuizing staat momenteel gepland tussen het eerste en tweede semester komend jaar (het tweede semester beginnen de studenten dus in Den Haag).

Downloads

  • Uitwerking brainstorm (18 oktober 2011)
    ORAS heeft zelf het voortouw genomen om de planvorming de juiste kant op te sturen door met leden van 22 studentbesturen uit Delft te brainstormen over sterktes en zwaktes van onze universiteit en kansen en gevaren van een samenwerking/fusie. Dit zijn de uitkomsten.
  • Aandachtspunten LDE (5 december 2011)
    ORAS heeft samen met de Studentenraden van Delft, Leiden en Rotterdam algemene kansen en gevaren voor de samenwerkingsplannen geformuleerd. Hiermee wil ORAS anticiperen op mogelijke uitwerkingen van deze plannen. 
  • Factsheet LDE (5 december 2011)
    Korte samenvatting van het dossier LDE en de huidige stand van zake. Deze folder is ook verspreid is door de TU wijk. 

Nieuwsberichten (stand van zaken planvorming en mening ORAS)

FAQ

  1. Gaan we fuseren?
    Fuseren is één van de opties, maar geen doel op zich. Het gaat uiteindelijk om het inspelen op veranderende tijden, zoals omschreven in hoofdstuk 1 in dit dossier. Verder is er voor een fusie een wetswijziging nodig èn de instemming van de medezeggenschap (Studentenraad en Ondernemersraad) van alle universiteiten. Om zo’n zwaar traject succesvol te doorlopen moeten de voordelen erg groot zijn. Bovendien zal moeten blijken dat de voordelen niet net zo goed met andere vormen van samenwerking bereikt kunnen worden. De kans op fusie is dus aanwezig, maar klein.
  2. Moet ik straks meer gaan reizen?
    De Delftse opleidingen blijven voorlopig op hun plek
    Het CvB heeft laten weten dat aan bestaande opleidingen in Delft in ieder geval op de korte termijn (zeg zeker vijf jaar) niet gesleuteld gaat worden. Wanneer je nu dus in Delft studeert, zal dat straks niet ergens anders zijn. Op de lange termijn zal het verplaatsen van opleidingen alleen spelen als er elders in de regio ontwikkelingen in hoger onderwijs zijn waar de TU Delft graag mee wil samenwerken. Dat is in deze tijden een betere optie dan concurreren. Een extreme uitkomst zou kunnen zijn dat de besturen van de Delftse opleidingen en die in een andere stad besluiten te fuseren om hun samenwerking op één locatie voort te zetten. Houdt er voorlopig nog maar geen rekening mee.
    Men wil mee gebruik maken van elkaars kwaliteiten
    Waar de die hardDelftse opleidingen voorlopig stevig in Delft blijven bestaan, geldt dat wellicht niet voor de minder ontwikkelde delen van de TU. Omwille van de onderwijskwaliteit en de beschikbare financiën zullen de handen op bepaalde onderdelen ineen geslagen moeten worden.Voorbeeld:  ondernemerschap. YES!Delft en het Delft Centre for Entrepreneurship zijn goede ontwikkelingen op het gebied van ondernemerschapsonderwijs, maar in Rotterdam zijn ze over het algemeen veel verder. Veel Delftse studenten volgen dan ook al keuzevakken en minoren op dit gebied in de Rotterdam. De uitwerking van de samenwerkingsplannen zal wijzen of Delft en Rotterdam op dit gebied echt fysiek gaan fuseren. ORAS zal er in ieder geval alleen mee instemmen als het de onderwijskwaliteit ten goede komt en andere alternatieven goed overwogen zijn. Bovendien zal ORAS altijd blijven zeggen dat technostarters een eigen inslag geven aan ondernemerschap en dat deze waardevolle inslag niet mag verdwijnen
  3. Waar kan ik mijn mening kwijt?
    In de Studentenraad maken wij van ORAS er onze dagtaak van om onze mening te vormen en deze te spuien. Hierin vertegenwoordigen wij de actieve en gemotiveerde studenten van Delft. Herken jij je in de visie van ORAS, dan zijn wij benieuwd naar jouw mening en nemen we deze zoveel mogelijk mee in onze overleggen met medewerkers en bestuurders van de TU.Specifiek over dit onderwerp kun je altijd mailen naar LDE [at] oras.nl of geef ons eens een belletje!
  4. Waar kan ik meer informatie vinden?
    In het hoofdstuk Links kun je achtergrondinformatie over de samenwerkingsplannen vinden. Het zijn zowel documenten van het CvB als documenten van ORAS zelf.

 

2 Responses